Interview met Theo Nieuwenhuizen van de Autoriteit woningcorporaties

Auteur : n.fagh  -   Date : 23 Mar 2018   -   categorie: Intermediaire verhuur

Theo Nieuwenhuizen, coördinerend inspecteur bij Autoriteit woningcorporaties - Inspectie Leefomgeving en Transport - en Bart Huisman van Camelot Vastgoedbeheer zijn in gesprek gegaan om meer duidelijkheid te krijgen over de rol van het accountantsprotocol voor woningcorporaties.


Kennismaken met Autoriteit woningcorporaties 
De Autoriteit woningcorporaties (Aw) ziet er op toe dat woningcorporaties zich concentreren op hun kerntaak: zorgen dat mensen met een laag inkomen goed en betaalbaar kunnen wonen. Zij houdt toezicht op het gedrag van woningcorporaties en op hun financiële beheer, bijvoorbeeld via het accountantsprotocol. De Aw kan sancties opleggen aan woningcorporaties, zoals een boete of het aanstellen van een toezichthouder. De Autoriteit woningcorporaties valt onder de politieke verantwoordelijkheid van de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en is onder gebracht bij de Inspectie Leefomgeving en Transport. 

Wat is het protocol, hoe komt het tot stand, en welke partijen spelen een rol?  

Het accountsprotocol is een jaarlijks verschijnend document met richtlijnen voor de controle van jaarstukken van corporaties. Nieuwenhuizen: “De Aw is penvoerder van het protocol, dat in nauwe samenwerking tot stand komt met partijen als Aedes, de grote accountantskantoren, de NBA en het ministerie van BZK. De minister tekent en publiceert het document. Maar de voorbereidende werkzaamheden liggen vooral bij ons omdat het bijna allemaal toezichtgerelateerde werkzaamheden zijn. Voor de beleidsmaker is het vaak niet zo spannend welke getallen er exact in de jaarstukken staan, maar voor toezicht kan een kleine afwijking een wereld van verschil zijn. Het verschil tussen goed en fout, tussen rechtmatig en onrechtmatig.”  

“Ieder jaar starten we altijd met het inventariseren of er nog nieuwe ontwikkelingen en met name nieuwe regels zijn. Er zit ook een risicobenadering achter: waar wil je assurance ofwel zekerheid op hebben en waar niet? Is alles nog even belangrijk? Ook wordt de wens om administratieve lasten te beperken betrokken bij de totstandkoming. Omdat corporaties gebruiker én rekeningbetaler zijn, zijn zij onderdeel van de groep die  de inhoud bepaald. Accountants van alle grote vier de partijen zitten er ook bij. Vervolgens komt er een advies op het protocol vanuit de accountantskoepel. Die ziet met name toe op de methodiek en techniek. Het protocol moet werkbaar zijn. In grote lijnen zijn dat de partijen die erbij betrokken zijn waardoor er jaarlijks een afgestemd en kwalitatief goede set aan richtlijnen ligt."  

Blijft de set werkzaamheden zo groot en belastend voor corporaties?  

Nieuwenhuizen: “Dat de berg enorm groot is geworden daar hebben wij geen discussie over, daar is iedereen het over eens. Met de invoering van de nieuwe Woningwet (2015) zijn er veel bepalingen bijgekomen. En zeker in het begin wil je dan ook weten of het ook gaat volgens die bepalingen. Dat vergt veel controle. Ik verwacht dat sommige onderdelen uit het protocol gaan verdwijnen, het loopt nu een aantal jaar en het gaat goed. Er zijn onderdelen die kunnen zonder accountantscontrole of toekunnen met een andere tolerantiemarge. Waar het gaat om de werkzaamheden inzake de staatssteunnorm en de passendheidsnorm zie ik echter nog geen ruimte voor verlichting. Richting Europa moeten we ons goed kunnen verantwoorden over het gebruik van staatssteun en dat blijft ook zo. Daarnaast is de passenheidsnorm nieuw en de aandacht is hier nog sterk op gericht. Overigens zijn de regels voor beide normen en de bijbehorende werkzaamheden zoveel mogelijk op elkaar afgestemd, zodat er geen sprake is van dubbele werkzaamheden” 

"Er gaat jaarlijks enkele honderden miljoenen euro’s staatssteun per jaar naar de corporaties toe. Corporaties zullen de werkzaamheden inzake de staatssteun misschien een beetje als strafwerk ervaren, maar het gaat wél ergens over"

“Er gaat jaarlijks enkele miljoenen euro’s staatssteun  naar de corporaties toe, als gevolg van het renteverschil tussen geborgde en commerciele leningen. Corporaties zullen het misschien wel een beetje als strafwerk of piketdienst ervaren, maar het gaat wél ergens over. Dit is een belangrijke voorwaarde vanuit Europa. Je wilt aan Europa steeds blijven aantonen dat je er op toeziet dat er aan de eisen van die staatssteun wordt voldaan. En dat is precies waar al deze elementen aan ten grondslag liggen. 

Ik zie ook niet in dat we gaan stoppen met de werkzaamheden die door de accountant zijn voorgeschreven. Wat jullie gedaan hebben met de assurance, dat blijft actueel en zinvol. Ik voorzie dat we minder accountantswerk gaan opleveren, maar wel dat deze binnen het protocol gaat overleven. Mogelijk gaat de werking van de bestuursverklaring breder worden getrokken dan opvang (bijvoorbeeld voor woningen die aan bewoners in gebruik worden gegeven tegen een gebruiksvergoeding), maar zolang er sprake is van verhuur –dus ook leegstandsverhuur- dient er te worden verantwoord op dossierniveau.”  

Waaruit bestaat de assurance van Camelot? 
Camelot werkt met een assurance die is opgesteld in samenwerking met accountantskantoor PriceWaterhouseCoopers (PwC). Deze assurance houdt in dat het administratieve beheer voldoet aan de wet en regelgeving zoals gesteld voor corporaties in de Woningwet. Het dient als onderlegger voor verhuur door een intermediair waarbij een bestuursverklaring geen werking heeft. Tot nog toe is dit het enige alternatief om tot volledige ontzorging te komen wanneer leegstandswetverhuur wordt uitbesteed aan een intermediaire verhuurder

Het protocol geeft accountants handvatten voor een eenduidige controle, echter is het opvallend dat er toch verschillende interpretaties zijn? 

“Klopt. Dat protocol is bedoeld om eenduidig te handelen volgens een uniforme werkwijze, ook al heb je met meerdere accountants te maken. Je kunt niet alles tot het gaatje dicht regelen, maar waar je ziet dat het tot oneerlijke verschillen leidt,  willen we dat doen met beter uniformeren. “Als we straks naar het nieuwe protocol gaan willen we assurance daar in meenemen.”

Camelot-18-Autoriteit Woningcorporaties - Theo Nieuwenhuizen

Bestaat er de mogelijkheid dat corporaties gaan 'shoppen' binnen de accountancy branche op zoek naar de juiste of gewenste interpretatie?  

“Op dit punt zullen ze niet zo snel shoppen. Ik zie dat ze ook op de wet normering topinkomens naar het verschil kunnen kijken. Daar is de prikkel mogelijk groter. Maar buiten dat sluit je meestal een contract voor een aantal jaar met de accountant af en dan ga je vooral op prijs/kwaliteit selecteren.  Maar dit is een relatief klein element van alle werkzaamheden. Alleen als ze op meerdere elementen verschillen van werkwijze, dan gaat het echt onderscheidend werken naar kantoren toe. Dan is er inderdaad wel een potentieel risico, maar in de praktijk zie ik dat niet. Los daarvan zou het niet moeten kunnen. We schrijven die protocollen juist om dat soort effect van verschillen uit te sluiten. Accountantskantoren zouden zich op prijs/kwaliteit moeten willen onderscheiden.”  

Camelot is voorstander van een duidelijk onderscheid tussen zorg gerelateerde intermediaire verhuur voor leegstandswetverhuur binnen het protocol. Voor de sector kan dit voor meer duidelijkheid zorgen maar ook sancties voorkomen.  

"Het is een reëel betoog. Ik zie ook een positieve grondhouding. Dus de komende zes maanden hebben we de tijd om daar uitwerking aan te geven. Ik ga er niet rechtstreeks over, maar wij zijn meestal degene die dichter bij de praktijk staan in de uitvoering. Dus wij geven die signalen wel weer door aan het ministerie. Dus laten we afspreken dat we daar handen en voeten aan geven? Kijken hoe ver we komen. De lijnen zijn kort en het zou ook snel kunnen gaan.”  

"Als je 10.000 toewijzingen van sloopwoningen per jaar sector breed afzet tegen 150.000/200.000 reguliere mutaties, is dat een wezenlijke portie. Dat rechtvaardigt om daar specifieke aandacht aan te besteden in het protocol."

Het aantal sloopwoningen bedraagt 5% van alle mutaties, dat is toch een wezenlijk aandeel?  

“De sector wijst per jaar ongeveer 150.000 tot 200.000 nieuwe woningen toe. Dat is een beetje de mutatiegraad van de hele sector. De mutatiegraad van het type woningen dat jij noemt, namelijk sloopwoningen, is mogelijk veel groter. Dat verspringt veel sneller. Als je het over 10.000 woningen sector breed hebt, dan kan ik me dat goed voorstellen. Als je dat afzet tegen 200.000 dan is dat een wezenlijke portie. Dus dat rechtvaardigt ook om daar aandacht aan te besteden in het protocol. Bovendien helpen deze aantallen in het gesprek met het ministerie. Zeker als er meerdere partijen aan tafel zeggen dat ze hier een paragraaf aan willen wijden." 

Camelot-18-NL-infographics Intermediaire verhuur woningcorporaties

Schematische  weergave van het huidige proces

 

Welke rol ziet u voor de markt?  

“De Aw heeft waardering voor het feit dat de markt meedenkt en faciliteert om dit geheel toch zo goed mogelijk te laten draaien. Ik snap wel dat jullie als leegstandbeheerder een marktbelang en commercieel belang hebben, maar dat kan twee kanten op werken. Daar gaat het systeem beter van werken en het faciliteert al die partijen om er iets mee te doen. Wij werken daar natuurlijk graag aan mee. Zonder marktpartijen te bevoordelen, voor elke andere leegstandsbeheerder gaat de deur ook wijd open.”




Share this Blog

Deel via Twitter
Share on Linkedin

Labels